Kupowanie łożysk
Nie wiesz jakie łożyska wybrać? W tym przewodniku znajdziesz najważniejsze terminy dotyczące łożysk dostępnych na rynku hulajnóg wyczynowych. Wyjaśnimy również, które łożyska najlepiej będą pasować do Twojego stylu jazdy.
1. O łożyskach
Każde kółko potrzebuje 2 łożysk oraz tulejki (dystansu) między nimi by poprawnie obracać się na ośce. Łożysko ma bardzo duży wpływ na prędkość i uczucie podczas jazdy. Bez względu na rodzaj łożyska, zawsze powinieneś unikać piasku, wody i wilgoci, gdyż znacząco skracają one żywotność i trwałość łożyska. Regularne czyszczenie i smarowanie łożysk pomaga w zwiększeniu ich wytrzymałości i prędkości.
Tulejka, która znajduje się pomiędzy łożyskami, jest niezbędnym elementem. Chroni ona łożyska przed zniszczeniem i zapewnia gładkie obroty gdy ośka jest dociśnięta.
Jakość łożysk zależy od wielu czynników, takich jak:
⦁ Materiał wykonania
⦁ Precyzja (ABEC)
⦁ Smarowanie
⦁ Zamknięte lub otwarte (zdejmowana osłonka)
Które łożyska są dla Ciebie najlepsze:
⦁ Jeśli jeździsz głównie na dworze, polecamy łożyska zamknięte (sealed) smarowane zwykłym smarem, gdyż są one najbardziej odporne na brud i kurz i nie wymagają aż tyle konserwacji.
⦁ Jeśli jeździsz wewnątrz (np. na hali), możesz używać łożysk otwartych, które kręcą się szybciej i są łatwe w utrzymaniu.
⦁ Jeśli interesuje Cię szybka jazda i długie dystanse, to możesz używać łożysk o wysokiej precyzji, smarowanych olejem. Kręcą się one bardzo szybko i są łatwe w utrzymaniu, jednak drobiny brudu i kurzu mogą je łatwo uszkodzić.
2. Montaż
Łożysko może być zazwyczaj wciśnięte za pomocą palców, poprawnie zamontowane łożysko leży w linii w rdzeniem koła, jeśli wystaje choć trochę, oznacza to, że jest włożone niepoprawnie i zniszczy się podczas jazdy. Jeśli posiadasz kółko z metalowym rdzeniem, montaż łożyska może być ciężki, w tym wypadku użyj gumowego młotka i kwadratowego kawałka drewna by wbić łożysko do środka. Nigdy nie używaj metalowego młotka, gdyż zniszczy on łożysko i stracisz gwarancję. W ostateczności możesz użyć smaru by zamocować łożysko w kole, musisz jednak pamiętać by usunąć później jego nadmiar.
3. Łożysko w szczegółach
Materiał
Materiał, z którego wykonane jest łożysko to jeden z najważniejszych czynników decydujących o jego jakości i wytrzymałości. Większość łożysk jest stalowa. Tanie łożyska są przeważnie zrobione ze sprasowanych warstw metalu lub utwardzonej stali węglowej i żadne z nich nie jest polecane na dłuższa metę. Lepsze łożyska zrobione są z prawdziwej i specjalistycznej stali do łożysk, chromowanej, tytanowej lub Swiss.
W łożyskach ceramicznych (używanych głównie do speed skatingu) kulki zrobione są ze specjalnej ceramiki przemysłowej (Azotek krzemu). Kulki ceramiczne bardzo rzadko rdzewieją i są dużo bardziej wytrzymałe od stalowych.
W przypadku łożysk, cena i jakość są ze sobą ściśle powiązane, i zazwyczaj możesz ufać znanym markom, które produkują dobre i wytrzymałe łożyska.
Precyzja/ABEC
Łożyska kategoryzuje się wg przemysłowej skali i specyfikacji ABEC. ABEC określa jak dobrze łożysko przekłada siły na nie działające. Wyższa klasa ABEC zapewnia większą precyzję, wydajność i możliwość osiągania większej prędkości, ale NIE zawsze sprawia, że element obraca się szybciej. Klasa ABEC nie dotyczy innych ważnych elementów, takich jak precyzja tulejek, kółek czy materiałów z jakich są wykonane. Wszystkie łożyska z czasem tracą swoją precyzję.
Pamiętaj, że nie wszystkie marki używają skali ABEC – istnieją również inne skale oceny łożysk.
Smarowanie
Do smarowania łożysk można użyć smaru bądź oleju. Łożysko powinno być zawsze nasmarowane, jeśli nie jest może się łatwo stopić i stracić prędkość lub nawet zablokować.
⦁ Olej: Daje większą prędkość z powodu mniejszego oporu substancji smarującej. Lekki olej daje jest dużo szybszy, jednak wymaga częstszej wymiany i czyszczenia.
⦁ Smar: Jest bardziej odporny na wodę i brud niż zwykły olej. Nie wymaga prawie żadnej konserwacji, jednak tworzy trochę większy opór, co skutkuje mniejsza prędkością.
Zauważ: Woda może wypłukać cały smar lub olej! Jeśli się to stanie, a woda wyschnie, Twoje łożyska bardzo szybko się nagrzeją i prawdopodobnie stopią i zaczną huczeć przy następnym użyciu. Oznacza to konieczność wymiany łożysk. W niektórych przypadkach, jeśli nie używałeś łożysk w międzyczasie (tzn. nie jeździłeś po ich przegrzaniu się), mogą być one odratowane po odpowiednim i starannym wyczyszczeniu i nasmarowaniu.
Tarcze i osłonki
W celu uniknięcia dostawania się piasku, brudu i wody do środka łożysk, często z jednej strony łożyska stosuje się tarcze lub osłonki.
⦁ Tarcza jest przeważnie montowana na zewnętrznym pierścieniu i pozostawia niewielką przestrzeń do wewnętrznego pierścienia (często nazywana brudoodpornym łożyskiem). Łożyska z tarczą mają w środku bardzo mało tarcia i obracają się łatwiej, dając Ci większą prędkość. Z drugiej strony, łożysko nie jest idealnie chronione przed wodą i kurzem.
⦁ Osłonka (obrazek poniżej) jest zrobiona z gumy wzmocnionej stalą i montowana jest do zewnętrznego pierścienia i lekko dotyka pierścienia wewnętrznego. Daje to lepsza ochronę łożyska i ogranicza utrzymanie i konserwację do minimum, jednak zwiększa tarcie i w niewielki sposób ogranicza prędkość.
